بتاکاروتن

بازدید از این مطلب: 1323 | | تاریخ نگارش:



خواص دارویی و طبی بتاکاروتن 

نام لاتین: BetaCaroten

بتاکاروتن عضوی از گروه رنگ دانه های زرد، قرمز و نارنجی به نام کارتنویید است. این گروه نزدیک به 50% ویتامین آ مورد نیاز بدن را تامین می کنند. بتاکاروتن در میوه ها، سبزیجات و سبوس گندم یافت می شود. همچنین به صورت آزمایشگاهی نیز ساخته می شود.

مراجع علمی مختلف توصیه کرده اند که بتاکاروتن و دیگر آنتی اکسیدان ها را از مواد غذایی دریافت کنید و نه مکمل ها. خوردن 5وعده میوه و سبزی حاوی 6تا8 میلی گرم بتاکاروتن است.

برخی از منابع غذایی بتا کاروتن عبارتند از:
هویج
سیب زمینی شیرین
کدو تنبل
اسفناج و کلم پیچ
میوه ها مانند خربزه و زردآلو
نخود فرنگی

نحوه کارکرد بتاکاروتن

 

بتاکاروتن به ویتامین آ تبدیل می شود. فعالیت آنتی اکسیدانی دارد و از سلول ها محافظت می کند.


موارد مصرف و اثرگذاری بتاکاروتن

 

مؤثر بر:

  • درمان حساسیت به نور خورشید در افراد مبتلا به اختلال ارثی خون. مصرف خوراکی بتاکاروتن می تواند حساسیت را کاهش دهد.

احتمال اثر بر:

  • زوال عضلات چشم. مصرف روزانه بتاکاروتن به همراه ویتامین ث، ای و روی از وخیم تر شدن بیماری و نابینایی پیشگیری می کند. مصرف بتاکاروتن با دیگر آنتی اکسیدان ها اثری نخواهد داشت. درباره اثر مصرف مکمل های بتاکاروتن بر کاهش خطر ابتلا اطلاعات کافی در دسترس نیست.
  • سرطان پستان. مصرف بیشتر میوه و سبزیجات حاوی بتاکاروتن خطر ابتلا را در زنان جوان پرخطر چه آنهایی که سابقه فامیلی دارند و یا الکل زیادی مصرف می کنند کاهش می دهد.
  • پیشگیری از عوارض بیماری ریوی. مصرف بتاکاروتن بیشتر از برونشیت و مشکلات تنفسی در افراد سیگاری مبتلا پیشگیری می کند، اما نه مکمل های بتاکاروتن.
  • حملات آسم ناشی از ورزش. مصرف خوراکی بتاکاروتن حملات را کاهش می دهد.
  • لکه های سفید در زبان و دهان. مصرف خوراکی بتاکاروتن تا 12ماه علایم را کاهش می دهد.
  • ورم مفاصل. مصرف بتاکاروتن از وخیم تر شدن بیماری جلوگیری می کند اما از آن پیشگیری نمی کند.
  • سرطان تخمدان. داشتن رژیم غذایی غنی از کارتنویید از جمله بتاکاروتن می تواند خطر ابتلا را در زنان یاءسه کاهش دهد.
  • عملکرد فیزیکی. رژیم غذایی سرشار از بتاکاروتن عملکرد را بهبود می بخشد.
  • پیشگیری از عوارض پس از زایمان. استفاده از بتاکاروتن قبل، حین و پس از بارداری احتمال بروز اسهال و تب را کاهش می دهد.
  • عوارض بارداری. مصرف بتاکاروتن خطر مرگ، شب کوری، اسهال و تب را در زنان دارای تغذیه نادرست کاهش می دهد.
  • آفتاب سوختگی. مصرف بتاکاروتن می تواند مفید باشد در پیشگیری از آفتاب سوختگی در افراد حساس. اما از سرطان یا اختلالات پوستی جلوگیری نمی کند.

احتمالاً بی تاثیر بر:

  • آلزایمر. داشتن رژیم غذایی سرشار از بتاکاروتن خطر ابتلا را کاهش نمی دهد.
  • آب مروارید. مصرف بتاکاروتن به تنهایی یا همراه با ویتامین ث، ای و روی تا 8سال خطر ابتلا یا پیشرفت بیماری را کاهش نمی دهد.
  • فیبروز سیستیک. مصرف خوراکی بتاکاروتن به مدت 14ماه سلامت ریه را بهبود نمی بخشد.
  • دیابت. مصرف غذاهای غنی از بتاکاروتن می تواند خطر ابتلا به دیابت نوع2 را کاهش دهد.
  • خال. مصرف بتاکاروتن تا 3سال احتمال ایجاد خال های جدید را کاهش نمی دهد.
  • خطر مرگ. مصرف مکمل هایی حاوی بتاکاروتن، ویتامین ث، ای، سلنیوم و روی به مدت 7سال می تواند خطر مرگ را در مردان و نه زنان کاهش دهد. هرچند، مصرف دوز بیشتر بتاکاروتن تا 12سال می تواند خطر مرگ را در مردان و زنان افزایش دهد.
  • سکته. مصرف بتاکاروتن تا 6ماه تاثیری در بروز سکته مردان سیگاری ندارد. همچنین مصرف بتاکاروتن می تواند خطر خونریزی مغزی را در افرادی که الکل مصرف می کنند افزایش دهد.

احتمال بالای عدم تاثیر بر:

  • پیشگیری از بزرگ شدن عروق شکم. مصرف بتاکاروتن به مدت 5تا8سال خطر بروز را کاهش نمی دهد.
  • سرطان. بتاکاروتن از سرطان های رحم، گردن رحم، تیرویید، مثانه، پوست، مغز و خون پیشگیری نمی کند و یا خطر مرگ ناشی از آن را کاهش نمی دهد. هرچند، مصرف ترکیب بتاکاروتن، ویتامین ث، ای، سلنیوم و روی می تواند نرخ سرطان را در مردان و نه زنان کاهش دهد چون مردان مقدار آنتی اکسیدان کمتری از غذاهای خود دریافت می کنند و بنابراین بهره بیشتری را از مصرف مکمل می برند.
  • بیماری قلبی. مصرف آنتی اکسیدان ها از جمله بتاکاروتن تاثیری در کاهش خطر ابتلا ندارد. مصرف بتاکاروتن، ویتامین ث و ای نیز خطر را کاهش نمی دهد.
  • سرطان کولن. مصرف بتاکاروتن به تنهایی یا همراه با سلنیوم، ویتامین ث، ای و کلسیم کربنات اثری بر رشد تومور ندارد. در افرادی که قبلاً تومور کولن شان برداشته شده است، مصرف بتاکاروتن می تواند خطر بازگشت را کاهش دهد. هرچند، در افراد سیگاری یا الکلی مصرف مکمل های بتاکاروتن خطر ایجاد تومورهای جدید را افزایش می دهد. مشخص نیست که مصرف بتاکاروتن موجود در غذاها بتواند خطر سرطان کولن را کاهش دهد.
  • سرطان ریه. مصرف بتاکاروتن خطر ابتلا را در افراد سیگاری (بخصوص مصرف بیش از 20نخ در روز)، سیگاری های قدیم، افراد در معرض  آزبست و آنهایی که الکل مصرف می کنند افزایش می دهد. هرچند به نظر نمی رسد بتاکاروتن موجود در غذاها به نظر این عوارض را ندارد. همچنین مصرف مکمل هایی حاوی بتاکاروتن، ویتامین ث، ای و سلنیوم به مدت 5سال خطر مرگ ناشی از سرطان ریه را کاهش نمی دهد.
  • سرطان پروستات. مصرف مکمل بتاکاروتن اغلب خطر ابتلا را کاهش نمی دهد. در واقع این نگرانی وجود دارد که افزایش نیز بدهد. در مردانی که به صورت روزانه از مولتی ویتامین و بتاکاروتن به صورت جداگانه مصرف می کنند خطر ابتلا به سرطان پروستات افزایش می یابد. همچنین است افراد سیگاری که بتاکاروتن مصرف می کنند.

شواهد ناکافی در مورد تاثیر بر:

  • آسم. خوردن بتاکاروتن تاثیری در کاهش بروز آسم ندارد.
  • عوارض جانبی شیمی درمانی. داشتن رژیم غذایی سرشار از بتاکاروتن می تواند عوارض را در کودکانی که سرطان خون شیمی درمانی شده اند کاهش دهد.
  • عملکرد ذهنی. مصرف یک سال بتاکاروتن مهارت های فکری و حافظه را در مردان مسن تقویت نمی کند. هرچند مصرف بتاکاروتن برای 18سال می تواند مفید واقع شود.
  • سرطان مری. مصرف بتاکاروتن به تنهایی یا همراه با ویتامین ث، آ و ای خطر ابتلا را کاهش نمی دهد.
  • عفونت پیلوری که باعث زخم معده می شود. مصرف بتاکاروتن همراه با داروهای تجویزی تاثیری نخواهد داشت.
  • ایدز. مصرف بتاکاروتن برای 4هفته می تواند عملکرد سیستم ایمنی را تقویت کند.
  • سرطان معده. مصرف بتاکاروتن به تنهایی یا همراه با ویتامین آ، ث و ای خطر ابتلا را کاهش نمی دهد. هرچند مصرف بتاکاروتن، ویتامین ای و سلنیوم می تواند خطر ابتلا را کاهش بدهد اما نه مرگ ناشی از آن را. همچنین مصرف بتاکاروتن می تواند زخم های پیش سرطانی معده را درمان کند.
  • التهاب غشاء مخاطی دهان. استفاده از بتاکاروتن خطر بروز این عفونت را حین پرتودرمانی یا شیمی درمانی کاهش نمی دهد.
  • سرطان پانکراس. مصرف بتاکاروتن به تنهایی یا همراه با دیگر آنتی اکسیدان ها مثل ویتامین آ یا ای خطر ابتلا را کاهش نمی دهد.
  • ناراحتی پوستی ناشی از حساسیت به نور آفتاب. مصرف بتاکاروتن می تواند در پیشگیری از بروز آن مفید باشد.
  • الکلیسم
  • سندروم خستگی مزمن
  • افسردگی
  • صرع
  • سردرد
  • سوزش سر دل
  • پرفشاری خون
  • ناباروری
  • پارکینسون
  • سوریاس
  • آرتریت روماتیسمی
  • شیزوفرنی

عوارض جانبی و ایمنی بتاکاروتن 

مصرف به اندازه بتاکروتن در اغلب بزرگسالان و کودکان بی خطر است. هرچند مصرف عمومی مکمل آن توصیه نمی شود.

مصرف خوراکی آن در دوز بالا و به مدت طولانی می تواند خطرناک باشد. مصرف زیاد بتاکاروتن می تواند رنگ پوست را زرد یا نارنجی کند.

این نگرانی وجود دارد که مصرف زیاد مکمل های آنتی اکسیدان ها مثل بتاکاروتن بیشتر از آنکه فایده داشته باشد مضر است. دوز بالای بتاکاروتن خطر مرگ، ابتلا به سرطان و عوارض شدید را افزایش می دهد. همچنین، مصرف مکمل بتاکاروتن در کنار مولتی ویتامین خطر ابتلا به سرطان پروستات را در مردان افزایش می دهد.

ملاحظات و هشدارها

حاملگی و شیردهی: مصرف خوراکی بتاکاروتن در اندازه مناسب بی خطر است. هرچند مصرف مقدار زیاد آن می تواند خطرناک باشد.

کشیدن سیگار: در افراد سیگاری مصرف مکمل بتاکاروتن خطر ابتلا به سرطان کولن، ریه و پروستات را افزایش می دهد.

سابقه قرار گرفتن در معرض آزبست: مکمل بتاکاروتن خطر ابتلا به سرطان را افزایش می دهد.

آنژیوپلاستی: زمانی که ویتامین های آنتی اکسیدان از جمله بتاکاروتن با هم مصرف شوند می توانند بعد از آنژیو اثرات زیانباری داشته باشند. امکان دارد با درمان تداخل پیدا کنند. از بتاکاروتن و دیگر آنتی اکسیدان ها قبل و بعد از آنژیو بدون تجویز پزشک استفاده نکنید.


تداخلات بتاکاروتن 

تداخل اندک با:

  • داروهای کاهنده کلسترول

مصرف بتاکروتن، سلنیوم، ویتامین ث و ای می تواند از اثربخشی دارو بکاهد. درباره اثر بتاکروتن به تنهایی در این رابطه اطلاعاتی در دست نیست.

برخی داروهای کاهنده کلسترول عبارت اند از آترواستاتین، فلواستاتین، لواستاتین و پراواستاتین.

  • نیاسین

مصرف بتاکروتن همراه با ویتامین ای و ث و سلنیوم از اثرات سودمند نیاسین می کاهد. نیاسین می تواند کلسترول خوب را افزایش دهد. مصرف بتاکروتن همراه با دیگر ویتامین ها می تواند کلسترول خوب را کاهش دهد.


دوز مصرفی بتاکاروتن 

پروتوپورفیری اریتروپوتیک: برای 1تا4سال روزانه 60 تا 90 میلی گرم، 5 تا 8 سال 90 تا 120 میلی گرم، 9 تا 12 سال 120 تا 150 میلی گرم، 13 تا 16 سال 150 تا 180 میلی گرم، بیش از 16 سال 180 میلی گرم. اگر باز هم حساسیت نسبت به آفتاب باقی بماند می توان دوز بتاکاروتن را افزایش داد تا 16 سال 30 تا 60 میلی گرم در روز، و بیش از 16 سال 300 میلی گرم.

پیشگیری از آفتاب سوختگی در افراد حساس: 25 میلی گرم در روز به صورت خوراکی

درمان لک های ناشی از افزایش سن: 15 میلی گرم بتاکاروتن به همراه 500 میلی گرم ویتامین ث، روی اکسید 80 میلی گرم و 400 واحد ویتامین ای.

مکمل های بتاکاروتن در دو نوع وجود دارد. یکی محلول در آب و دیگری محلول در روغن. مطالعات نشان داده است که نوع محلول در آب بهتر جذب بدن می شود.


ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com


این مطلب را به اشتراک بگذارید

برچسب های این مطلب: خواص بتاکاروتن وارد مصرف بتاکاروتن BetaCaroten بتا کاروتن هویج سیب زمینی زردآلو فواید بتاکاروتن هویج خواص دارویی بتاکاروتن نقش آنتی اکسیدانی بتا کاروتن سبوس گندم بتا کاروتن در قرص جوشان ضد سرطان

مقالات پیشنهادی مرتبط با: بتاکاروتن


پر بیننده ترین مطالب مرتبط با: بتاکاروتن


نظرات کاربران


%name%

%text%


مشکلی پیش آمده است.


آکادمی بسکتبال اندیشه پارسیان آموزشگاه زبان اندیشه پارسیان
�?یسبوک آی تی طب توییتر آی تی طب گوگل پلاس آی تی طب اینستاگرام آی تی طب آر اس اس آی تی طب

به آی تی طب خوش آمدید. این وب سایت خدمات پزشکی ارائه نمی کند.

طراحی اپلیکیشن و طراحی وب سایت : پردو وب


کلیه حقوق متعلق به مرجع پزشکی ایران، آی تی طب می باشد.