دیابت نوع 1


بیماری دیابت یکی از شایع ترین مشکلاتی است که در حوزه ی علم پزشکی و هورمون شناسی با آن روبرو هستیم. خطرات و عوارض دراز مدت این بیماری که حتی می تواند زندگی فرد را مختل کند، آن را به یکی از چالش های اصلی نظام سلامت تبدیل کردن است.

جزئیات بیماری دیابت نوع 1


دیابت نوع 1 چیست؟

دیابت نوع 1 زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن سلول­های مولد انسولین پانکراس، یعنی سلول های بتا را تخریب می­کند. از سوی دیگر برخی افراد دچار نوع دیگری از دیابت موسوم به دیابت ثانویه هستند. دیابت نوع دوم مشابه دیابت نوع 1 است، ولی تخریب سلول­های بتا توسط سیستم ایمنی بدن در این نوع از دیابت اتفاق نمی­ افتد. در دیابت نوع دوم تخریب سلول­های بتا توسط عواملی، از قبیل سیستیک فیبروزیس و یا جراحی پانکراس رخ می­دهد.

وظیفه انسولین در بدن انسان چیست؟

انسولین هورمونی است که مواد قندی و یا گلوکز را به درون بافت های بدن هدایت می­ کند. سلول­ها از این مواد قندی به عنوان سوخت بدن استفاده می­کنند. ولی آسیب وارده به سلولهای بتا در دیابت نوع 1 این روند را مختل می­ سازد و بدلیل عدم حضور انسولین، گلوکز وارد سلولهای بدن نمی­ شود. در چنین وضعیتی انسولین موجود در گردش خون افزایش یافته و سلول­های بدن از گرسنگی می­ میرند. در نتیجه، قند خون افزایش یافته و ممکن است منجر به موارد ذیل شود: 

  • کم شدن آب بدن یا دهیدراسیون: بدلیل وجود قند اضافی در خون، فرد به میزان بیشتری به ادرار می­رود. در واقع بدن با این روش قند اضافی خود را تخلیه می­نماید. بدلیل دفع مقادیر بالای آب از طریق ادرار، بدن دچار کمبود آب می­شود.
  • کاهش وزن: از دست رفتن قند خون در ادرار به معنای از دست دادن کالری بدن است. به همین دلیل است که بسیاری از افراد مبتلا به قند خون بالا، دچار کاهش وزن می­شوند. همچنین دهیدراسیون با کاهش وزن ارتباط دارد.
  • کتواسیدوز دیابتی: در صورتی که بدن گلوکز کافی را برای سوخت و ساز دریافت نکند، شروع به سوزاندن سلولهای چربی می­کند. این حالت منجر به تولید ماده­ای شیمیایی به نام کتون می­شود. از طرفی کبد نیز برای کمک به بدن مواد قندی ذخیره­اش را آزاد می­سازد. ولی بدون حضور انسولین بدن قادر به استفاده از این مواد قندی نیست، لذا همزمان با کتون میزان زیادی قند نیز وارد جریان خون می­شود. ترکیب مقادیر بالایی از گلوکز، دهیدراسیون و اسید کتون تحت عنوان کتواسیدوز نامیده می­شود و در صورت عدم درمان فوری، می­تواند منجر به مرگ فرد بیمار گردد.
  • آسیب به بدن: به مرور زمان، سطوح بالای گلوکز موجود در خون ممکن است به اعصاب و عروق خونی کوچک موجود در چشم ها، کلیه ها و قلب آسیب بزند و همچنین فرد را در معرض خطر بالایی از ابتلا به سفت شدن سرخرگ یا آترواسکلروز (تصلب شرائین) قرار دهد که ممکن است به ایجاد حملات قلبی و سکته منجر شود.

چه افرادی دچار دیابت نوع یک می­شوند؟

دیابت نوع یک اختلال نادری است. فقط حدود 5٪ از بیماران دیابتی را افراد مبتلا به دیابت نوع یک تشکیل می­دهد دیابت نوع یک در سفید پوستان شایع­تر از آمریکایی­های آفریقایی تبار است. این بیماری مردان و زنان را به میزان مشابهی تحت تاثیر قرار می­دهد. اگر چه این بیماری معمولاً قبل از 20 سالگی شروع می­شود، ولی با این حال ممکن است در هر سنی رخ دهد.

چه عواملی موجب ایجاد دیابت نوع یک می­شوند؟

پزشکان از تمامی عوامل موثر در ابتلا به دیابت نوع 1 اطلاع ندارند. ولی مطمئن هستند که ژن­های افراد نقش مهمی در ابتلا به این بیماری ایفا می­ کنند.

همچنین زمانی که عوامل محیطی از قبیل ویروس­ها به سیستم ایمنی بدن فرد فرمان حمله به پانکراس وی را بدهند، ممکن است فرد دچار دیابت نوع یک شود. اغلب افراد مبتلا به دیابت نوع یک، علایمی دال بر بروز چنین حملاتی، موسوم به اتو آنتی بادی­ ها را دارند. در چنین  شرایطی این  اتو آنتی بادی­ ها تقریباً در بدن تمامی افراد مبتلا به قند خون بالا وجود دارند.

دیابت نوع 1 می­تواند همراه با بیماری­های خود ایمنی دیگری از قبیل بیماری گریوز یا ویتیلیگو اتفاق بیافتد.

علائم دیابت نوع 1 چیست؟

علائم ذیل غالباً خفیف هستند، ولی با این حال ممکن است شدت یابند. این علائم عبارتند از:

  • تشنگی مفرط
  • افزایش گرسنگی (به ویژه پس از صرف غذا)
  • خشکی دهان
  • تهوع و استفراغ
  • درد در ناحیه شکم
  • تکرر ادرار
  • کاهش وزن بدون دلیل (بر خلاف تغذیه زیاد و احساس گرسنگی مفرط)
  • خستگی (ضعف، احساس خستگی)
  • تاری در دید
  • اختلال در تنفس (پزشک شما ممکن است این وضعیت را  تنفس کوسمول بنامد)
  • عفونت های مکرر پوست، دستگاه ادراری، و واژن.

علائم جدی و اورژانسی دیابت نوع 1 عبارتنداز:

  • لرزش و گیجی
  • تنفس سریع
  • وجود بوی میوه­ای در تنفس بیمار
  • درد در شکم.

• از دست دادن هوشیاری ( امر نادری است)

این بیماری چگونه تشخیص داده می­شود؟

در صورتی که پزشک به وجود دیابت نوع یک مشکوک باشد، وی باید میزان قند خون بیمار خود را بررسی کند. پزشک می­تواند ادرار شما را از نظر وجود گلوکز یا سایر مواد شیمیایی ناشی از فقدان وجود میزان کافی از انسولین بررسی نماید.

در حال حاضر هیچ راهی برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع 1 وجود ندارد.

دیابت نوع 1 چگونه درمان می­شود؟

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع 1، زندگی طولانی و سالمی دارند. کلید سلامتی این افراد حفظ سطح قند خون در محدوده­ای است که پزشک­ به آنها توصیه نموده است. افراد مبتلا به دیابت نوع 1، باید سطح قند خون خود را به طور مرتب بررسی نموده و میزان انسولین، مواد غذایی، و فعالیت­های خود را برای دستیابی به سطح بهینه قند خون تنظیم نمایند.

تمامی افراد مبتلا به دیابت نوع 1، باید از انسولین تزریقی برای کنترل میزان قند خون خود بهره ببرند.

زمانی که پزشک درباره انسولین با شما صحبت می­کند، وی حتماً به سه مرحله عمده اشاره خواهد کرد:

  • زمان شروع اثر: مدت زمانی است که در طی آن انسولین وارد جریان خون شده و شروع به کاهش قند خون می­کند.
  • زمان اوج اثر: زمانی است که در اثر فعالیت انسولین پس از تزریق میزان کاهش قند خون به حداکثر فعالیت خود می­رسد.
  • مدت زمان اثر: مدت زمانی است که پس از زمان اوج، انسولین اثربخشی خود را حفظ می­کند.

انواع مختلفی از انسولین در دسترس هستند:

  • انسولین­های سریع­الاثر. انسولین­های سریع­الاثر ظرف مدت حدوداً 15 دقیقه شروع به اثربخشی می­کنند. این نوع از انسولین در عرض تقریباً یک ساعت پس از تزریق به اوج اثربخشی خود می­رسند و اثربخشی آنها به مدت 2 الی 4 ساعت ادامه می­ی ابد.
  • انسولین های کوتاه­الاثر. انسولین کوتاه اثر یا رگولار در عرض حدوداً 30 دقیقه شروع به اثربخشی می­کنند. نقطه اوج آن بین دو تا سه ساعت است و اثربخشی آن به مدت 3 الی 6 ساعت ادامه می ­یابد.
  • انسولین با اثر متوسط. این نوع انسولین تا 2 الی چهار ساعت پس از تزریق وارد جریان خون فرد نمی­ شود. نقطه اوج آن 4 تا 12 ساعت است و اثربخشی آن 12 الی 18 ساعت ادامه می­ یابد.
  • انسولین طولانی الاثر. چندین ساعت طول می­ کشد تا این نوع انسولین وارد جریان خون فرد شود و اثربخشی آن تا حدود 24 ساعت ادامه می­ یابد.

ممکن است پزشک درمان شما را با تزریق روزانه ­ی دو نوع متفاوت از انسولین شروع کند. در ادامه­ ی درمان این میزان احتمالاً به سه یا چهار تزریق در طی یک روز افزایش خواهد یافت.

غالباً انسولین در قالب بطری­ های شیشه ­ای کوچکی به نام ویال موجود است. شما می­توانید انسولین را با استفاده از یک سرنگ به خودتان تزریق کنید. البته امروزه برخی از انواع انسولین به صورت سوزنهای از قبل پرشده­ای در دسترس هستند. نوع دیگری از انسولین استنشاقی است. شما می ­توانید آنها را از طریق یک پمپ – دستگاهی که شما می­توانید بواسطه ­ی یک لوله کوچک انسولین را وارد بدن خود سازید. پزشک به شما در انتخاب بهترین نوع و روش دریافت انسولین کمک خواهد کرد.

تغییراتی در سبک زندگی

ورزش بخش مهمی از درمان  دیابت نوع یک است، البته منظور از ورزش برای درمان دیابت نوع 1 صرفاً به یک پیاده ­روی ساده خلاصه نمی­ شود. بلکه باید میان دوز انسولین دریافتی و مواد غذایی مصرفی خودتان با هر گونه فعالیتی، حتی کارهای ساده خانه ­تان تعادل برقرار نمایید.

افزایش دانش و آگاهی موجب توانمندتر شدن افراد می­گردد. بنابراین قبل از انجام فعالیت های مختلف، در طی انجام آنها و همچنین پس از اتمام آنها سطح قند خون خود را چک کنید، زیرا با این کار می­توانید متوجه نحوه اثرگذاری فعالیتهای مختلف بر روی سطح قند خون­تان شوید. انجام بعضی امور موجب افزایش یا کاهش سطح خون شما خواهند شد. شما می توانید انسولین خود را کاهش دهید و یا با صرف یک میان وعده کربوهیدراتی از افت زیاد آن پیشگیری نمایید.

اگر نتیجه آزمایش شما بالا بود، کتون موجود در خون خود را بررسی نمایید - اسیدهایی که در اثر سطوح بالای قند خون ایجاد می­شوند. اگر سطح کتون خون شما در محدوده نرمال باشد، به تمرینات ورزشی خود ادامه دهید. ولی اگر میزان آنها بالا است، تمرینات ورزشی خود را متوقف سازید.

همچنین باید از چگونگی اثرگذاری مواد غذایی بر روی سطوح قند خون خود آگاهی داشته باشید. هنگامی که از تاثیرات کربوهیدرات­ها، چربی ­ها و مواد پروتئینی آگاه شوید، می ­توانید یک برنامه غذایی سالم را برای خودتان طراحی کنید. یک پزشک متخصص در زمینه بیماری دیابت و یا یک متخصص تغذیه می­ تواند برای شروع به شما کمک کند.

در صورت عدم درمان چه اتفاقی می­افتد؟

در صورتی که دیابت نوع یک به خوبی کنترل نشود، می تواند برای فرد مشکلات جدی یا کشنده ­ای به بار آورد:

  • رتینوپاتی. این مشکل چشمی تقریباً در 80 درصد از بزرگسالانی رخ می ­دهد که به مدت بیش از 15 سال سابقه ابتلا به دیابت نوع 1 را دارند. البته صرف نظر از مدت زمان ابتلا به دیابت، بروز این اختلال قبل از بلوغ امر نادری است. برای پیشگیری از وقوع رتینوپاتی و حفظ بینایی خود سطوح قند خون، فشار خون، کلسترول و تری گلیسیرید خود را به خوبی تحت کنترل قرار دهید.
  • آسیب کلیوی. حدود 20٪ تا 30٪ از افراد مبتلا به دیابت نوع یک، دچار بیماری به نام نفروپاتی می ­گردند. احتمال ابتلا به این بیماری با گذشت زمان افزایش می ­یابد. معمولاً نفروپاتی 15 الی 25 سال پس از شروع دیابت خودش را نشان می­ دهد. این بیماری می­تواند به مشکلات جدی دیگری از قبیل نارسایی کلیوی و بیماری­های قلبی منجر شود.
  • گردش خون ضعیف و آسیب عصبی. اعصاب آسیب دیده و سخت شدگی سرخرگ­ها منجر به از دست رفتن حواس و فقدان جریان خون به پاها خواهد شد. این امر احتمال انواع آسیب دیدگی­ ها را افزایش داده  و التیام زخم ها و جراحت های باز را با مشکل مواجه می­ سازد. با بروز چنین وضعیتی، حتی ممکن است بیمار یکی از اندام­ های خود را از دست بدهد. همچنین آسیب­های عصبی می­تواند به مشکلات گوارشی از قبیل تهوع، استفراغ، و اسهال منجر شود.

ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com

علائم و نشانه­های دیابت نوع یک

علائم و نشانه­های دیابت نوع یک بدلیل افزایش قند خون، معمولاً به سرعت و در عرض چند روز تا چند هفته ایجاد می­شود. در ابتدا، ممکن است علائم بیماری نادیده گرفته شده یا با بیماری دیگری مانند آنفولانزا اشتباه گرفته شود.

علائم قند خون بالا عبارتنداز:

  • دفع ادرار زیاد، که ممکن است شب­ها بسیار چشمگیرتر و قابل توجه­تر باشد. در واقع کلیه­ها می ­کوشند تا قند اضافی موجود در خون را دفع نمایند. بدین جهت، آنها آب بیشتری نیز دفع می­ کنند. بنابراین دفع آب بیشتر به معنای ادرار بیشتری است.
  • تشنگی بسیار. به دلیل دفع بیشتر از حد معمول آب بدن، بدن دچار کم آبی شده و فرد احساس تشنگی می­کند.
  • کاهش وزن بدون تلاش عمدی. کاهش وزن بدلیل کم آبی بدن رخ می ­دهد. همچنین ممکن است کاهش وزن بدین دلیل رخ می ­دهد که بدن بجای استفاده از تمامی کالری قندی خود، بخشی از آن را از طریق ادرار دفع می­ کند.
  • افزایش گرسنگی. احساس گرسنگی نیز بدین دلیل رخ می­ دهد که بدن قادر به مصرف تمامی کالری خود نمی ­باشد و بسیاری از آنها بدون استفاده از طریق ادرار از بدن دفع می­ شوند.
  • تاری دید. هنگامی که قند در عدسی چشم افزایش ­یابد، عدسی آب اضافی را به چشم شما می ­فرستد، همین امر شکل عدسی را تغییر داده و موجب تاری دید فرد می­ شود.
  • احساس خستگی زیاد. شما به همان دلیلی که احساس گرسنگی می­ کنید، دچار احساس خستگی هم می­ شوید. زیرا بدن شما قادر به مصرف تمامی کالری دریافتی خود نیست و لذا انرژی مورد نیاز خود را کسب نمی­ کند.

علائم بیماری کتواسیدوز دیابتی

علائم کتواسیدوز دیابتی عبارتند از:

  • پوستی برافروخته، گرم و خشک
  • کم اشتهایی، درد شکم، و استفراغ
  • بوی میوه­ای تند در تنفس
  • تنفس عمیق و سریع
  • بی قراری، خواب آلودگی، دشواری در بیدار شدن از خواب، گیجی، یا کما. کودکان خردسال ممکن است علاقه­ شان به فعالیت­های طبیعی خود را از دست بدهند.

علایم قند خون پایین

علائم رایج افت قند خون عبارتند از:

  • تعریق
  • لرزش
  • ضعف
  • گرسنگی
  • گیجی

در صورت کاهش بسیار زیاد قند خون ممکن است فرد از هوش برود.

در صورتی که قادر به تشخیص افت قند خون­تان نباشید (عدم آگاهی از هیپوگلسیمی)، بهتر است به صورت مداوم قند خون­تان را مورد سنجش قرار دهید.

عوامل خطر برای قند خون بالا و پایین

  • کنترل مداوم و شدید قند خون. کنترل شدید قند خون، از عوارض بعدی بیماری دیابت از جمله عوارض چشمی، کلیوی، قلبی، عروق خونی، و بیماری­های عصبی جلوگیری می­ کند. ولی در عین حال شما را در معرض خطر افت مکرر قند خون قرار می­ دهد.
  • نوجوانی و بلوغ. جهش رشدی سریع و تغییرات هورمونی نوجوانی می­تواند حفظ سطح قند خون در محدوده هدف را با دشواری­ هایی مواجه سازد. محدوده هدف برای شما سطوحی از قند خون است که با پزشک خود تنظیم کرده­ اید.
  • شرایط روانپزشکی. افسردگی، اختلال اضطرابی، اختلال ترس، و اعتیاد به الکل یا مواد مخدر خطر افزایش یا کاهش مکرر قند خون را افزایش می­ دهد.
  • اختلالات خوردن. نوجوانان اغلب در مورد وزن و تصویر بدنی خود نگران هستند، و برای کاهش وزن نیز ممکن است از تزریق انسولین اجتناب کنند. اختلالات خوردن در زنان و دختران مبتلا به دیابت نوع یک در تمامی سنین شایع­تر می ­باشد.
  • هایپرتروفی چربی، که نوعی بافت چربی و زخمی است که در اثر تزریق مکرر انسولین در محلی واهی ایجاد می ­شود. پوست این ناحیه ممکن است سفت ­تر از پوست اطراف آن به نظر برسد. تزریق انسولین به ناحیه­ ی دارای بافت چربی و زخمی موجب می­ شود تا انسولین به میزانی مشابه با دفعات پیشین تزریق جذب نشود که خود این موضوع می­ تواند موجب افزایش یا کاهش قند خون شود.
  • گاستروپارزی. آسیب به اعصاب بدن می­تواند واکنش­ های معده نسبت به هضم مواد غذایی را تغییر دهد. ممکن است مدت زمان هضم مواد غذایی طولانی­تر شود، که این مساله نیز می ­تواند تخمین زمان دقیق اثرگذاری انسولین بعد از صرف غذا را با دشواری مواجه سازد. چنین وضعیتی می­ تواند موجب افزایش یا کاهش قند خون شود.
  • مشکلات تیروئیدی یا کلیوی. هورمون تیروئید می­تواند موجب کاهش سرعت سوخت و ساز بدن شود، که همین امر موجب می ­شود تا برخی از داروها (مانند انسولین) به مدت طولانی­تری در بدن باقی بمانند. چنین وضعیتی موجب افت قند خون می­ شود. همچنین در صورت وجود آسیب­های کلیوی، ممکن است انسولین به مدت طولانی­تری در بدن باقی بماند و موجب افت قند خون شود. همچنین وجود مشکلات کلیوی در ارتباط با ساخت گلوکز، موجب افت قند خون می­گردد.

ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com 

علل دیابت نوع 1

دیابت نوع یک بدین خاطر ایجاد می­شود­ که سیستم ایمنی بدن، سلولهای بتای موجود در بخشی از پانکراس موسوم به بافت جزیره­ای را تخریب می­ نماید. تولید انسولین بدن بر عهده­ ی سلولهای بتا است. بنابراین افراد مبتلا به دیابت نوع 1 نمی توانند انسولین مورد نیاز بدن خود را بسازند.

پانکراس در حالت طبیعی خود، میزان انسولین بدن را بر اساس تغییرات قند خون تنظیم می­کند. ولی در صورت ابتلا به دیابت، انسولین تزریقی به فرد نمی­تواند همانند پانکراس، تغییرات لحظه­ ای قند خون فرد را کنترل نماید. بنابراین سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع یک، گاه گاهی افزایش و کاهش می­ یابد.

دلایل افزایش قند خون

دلایل افزایش قند خون عبارتند از:

  • عدم دریافت انسولین کافی
  • خوردن غذایی بیشتر از حد معمول
  • استرس و بیماری (مانند آنفولانزای شدید) و یا ابتلا به بیماری­های عفونی، به ویژه در صورت مصرف مایعات و غذای ناکافی
  • مصرف داروهایی که می توانند سطح قند خون را افزایش دهند، از قبیل داروهای خواب­ آور، برخی از داروهای ضد احتقان و کورتیکواستروئیدها (مانند پردنیزون)
  • پدیده داون (سپیده دم) یا اثر سوموجی (شبانگاهی)، که می­تواند موجب افزایش قند خون صبحگاهی شود.
  • نوجوانی، به دلیل تغییرات هورمونی و رشدی سریع
  • بارداری

کتواسیدوز دیابتی

برخی اوقات قبل از اینکه خود فرد متوجه وجود مشکلی شود، سطح قند خون وی به میزان زیادی افزایش می ­یابد. در چنین وضعیتی بدلیل در دسترس نبودن انسولین، سلول­های بدن قادر به دریافت قند (گلوکز) مورد نیاز خود برای تامین انرژی بدن نیستند. بنابراین بدن برای تامین انرژی خود شروع به شکستن بافت چربی و عضلانی می ­نماید.

زمانی که از چربی­ های بدن برای تولید انرژی استفاده شود، اسیدهای چرب یا کتون­ها تولید شده و وارد جریان خون می­ گردند. همین امر موجب عدم تعادل شیمیایی کتواسیدوز دیابتی می­ شود. چنین وضعیتی خطرناک بوده و می­ تواند زندگی فرد را به خطر بیاندازد.

علل افت قند خون

علل افت قند خون عبارتند از:

  • مصرف بیش از حد انسولین
  • صرف­نظر نمودن و یا به تعویق انداختن یک وعده غذایی یا میان وعده
  • ورزش بیش از حد معمول همراه با تغذیه ناکافی
  • نوشیدن الکل بیش از حد، به خصوص با معده خالی
  • مصرف داروهایی که می­ توانند موجب کاهش قند خون شوند، از قبیل مقادیر زیادی از آسپرین و داروهای مربوط به اختلالات روانی
  • شروع دوره قاعدگی، چرا که تغییرات هورمونی می­توانند بر نحوه فعالیت انسولین اثر بگذارند.

ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com

آزمایش­های تشخیصی دیابت نوع 1

اگر پزشک نسبت به ابتلای شما به دیابت مشکوک باشد، وی احتمالاً آزمایشات قند خون را برای ارزیابی میزان قند خون شما تجویز خواهد نمود. آزمایشات مورد استفاده عبارتنداز:

پزشک از نتایج آزمایش خون و شاخص ­های انجمن دیابت برای تشخیص دیابت استفاده می­ کند. اخذ تاریخچه پزشکی و انجام معاینات جسمی نیز از جمله وظایف پزشکان است.

در صورتی که تشخیص نوع دیابت شما دشوار باشد، پزشک می­تواند آزمایش پپتید C و یا آزمایشات مربوط به اتوآنتی­ بادی­ ها را تجویز نماید (اتوآنتی­ بادی­ ها زمانی تولید می شوند که سیستم ایمنی بدن به درستی کار نکند). به­عنوان مثال، بدن بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع یک اتوآنتی­بادی انتقال دهنده روی 8 (ZnT8Ab) را تولید می­کند، در حالی که  ZnT8Ab در خون افراد مبتلا به دیابت نوع 2 یا دیابت بارداری وجود ندارد. البته ممکن است این آزمایشات نیز قادر به تایید نوع دیابت شما نباشد. رسیدن به تشخیص قطعی ممکن است ماه ها یا حتی سال­ها طول بکشد. در هر دو صورت سطوح قند خون باید به درستی کنترل شود.

آزمون جهت بررسی وضعیت سلامتی شما

شما باید هر 3 الی 6 ماه به پزشک خود مراجعه نمایید. ممکن است پزشک شما در هر یک از جلسات ویزیت:

  • تغییرات سطح قند خون را بررسی نموده و محدوده هدف برای شما را مشخص سازد.
  • بررسی فشار خون و در صورت لزوم شروع و یا تعدیل درمان. آسیب­دیدگی اعصاب و عروق ناشی از فشار خون بالا بوده و می­تواند موجب بروز مشکلات قلبی و مغزی شود. برای کسب اطلاعات بیشتر، می­توانید درباره ­ی موضوع فشار خون بالا مطالعه نمایید.
  • پاهای خودتان را از نظر وجود علائم و مشکلات بررسی نمایید، به ویژه اگر از زمان شروع دیابت شما چند سالی گذشته باشد. آسیب­ دیدگی عصبی پاهای موجب می­گردد تا پی بردن به آسیب یا عفونت برای­تان دشوار باشد. در هر جلسه­ ی ویزیت با پزشک خود­تان از معاینه پاهای­تان اطمینان حاصل نمایید. حداقل یک بار در سال پزشک باید معاینات کاملی را بر روی پاهای شما انجام دهد.
  • انجام آزمایش هموگلوبین A1c. این آزمایش خون نشانگر چگونگی تغییرات سطح قند خون خود در طی زمان بوده است.

بررسی پیشرفت شما به طور منظم

مراجعه و معاینات منظم با پزشک فرصت مناسب برای بررسی موارد ذیل فراهم می­کند؛ که عبارتند از:

  • بررسی برنامه غذایی شامل:

- فهرست غذایی

- بررسی نوع تغذیه فرد و سطوح قند خون وی.

  • بررسی فعالیت بدنی شامل:

- گزارش میزان فعالیت بدنی فرد

  • بررسی سلامت روانی شامل:

- بررسی احساسات بیمار درباره دیابت

- چگونگی مقابله با استرس

  • بررسی قند خون شما شامل :

- بررسی تغییرات آزمایشات قند خون شما

- بررسی یادداشتهای مربوط به اندازه­گیری سطح قند خون روزانه شما در منزل

  • بررسی داروها شامل:

- فهرستی از داروهای مناسب برای درمان بیماری.

همچنین داشتن ویزیت­های منظم با پزشک به شما فرصت می­دهد تا درباره چگونگی احساسات خود با وی صحبت کنید. در چنین شرایطی احساس ناامیدی و یا درماندگی تا حدی طبیعی است. ولی در صورت وجود مشکلات مقابله ای، حتما از پزشک خود کمک بخواهید.

آزمایشاتی جهت غربالگری عوارض

در صورتی که از شروع ابتلای شما به دیابت نوع یک، 3 الی 5 سال گذشته باشد، ممکن است پزشک انجام آزمایشات ذیل را توصیه نماید.

  • معاینه کامل چشم بوسیله یک چشم پزشک و یا بینایی سنج. سطوح بالای قند خون ناشی از بیماری دیابت می­تواند به چشم ­های شما آسیب برسانند. این آزمایش می­تواند مشکلات اولیه را آشکار سازد. اگر در صورت عدم وجود هیچ نشانه­ ای دال بر رتینوپاتی دیابتی، پزشک ممکن است آزمایشات کمتری را توصیه نماید. به عنوان مثال، می توانید این آزمایش را هر 2 سال یکبار انجام دهید.
  • معاینه پاها برای بررسی نوروپاتی دیابتی. پزشک می­تواند پاهای شما را از نظر وجود زخم­ها یا پینه­ هایی در آنها در هر ویزیت بررسی کند. در صورت وجود یک یا چندین مورد از مشکلات مربوط به پاها، احتمالاً بررسی پاهای شما بیش از یکبار در سال ضرورت خواهد داشت. کودکان مبتلا به دیابت معمولاً تا رسیدن به بلوغ نیازی به معاینه­ ی کامل پاهای خود ندارند.
  • آزمایش کلسترول و تری گلیسرید. این آزمایش سطح کلسترول LDL را نشان می ­دهد. شما و پزشک­تان می ­توانید با توجه به نتایج این آزمایش، برنامه درمانی خود را تنظیم نمایید. در افراد بزرگسالی که نتایج نرمالی دارند، این آزمایش را می­توان هر دو سال یکبار تکرار نمود. در کودکانی که نتایج نرمالی دارند، این آزمایش را می­توان هر پنج سال یکبار تکرار نمود.
  • آزمایش ادرار، که به بررسی وجود پروتئین در ادرار می­ پردازد. در صورت وجود پروتئین در ادرار، انجام آزمایشات بیشتر برای کمک به هدایت درمان ضرورت دارد. وجود پروتئین در ادرار می تواند دال بر آسیب­های کلیوی باشد (نفروپاتی دیابتی).
  • انجام آزمایش خون برای بررسی میزان کراتینین و فیلتراسیون گلومرولی (GFR). این آزمایشات به بررسی بیماری­های کلیوی می­پردازند.
  • آزمایش عملکرد کبد. این آزمایش به بررسی آسیب­های کبدی می­پردازد.
  • تست هورمون تحریک کننده تیروئید. این آزمون به بررسی مشکلات تیروئید می­پردازد، که در میان افراد مبتلا به دیابت شایع است. در صورتی که نتایج آزمایش طبیعی باشد، پزشک می­تواند این آزمایش را هر 1 الی 2 سال تکرار نماید.

در دست داشتن فهرستی از آزمایشات مرتبط با بیماری دیابت به شما کمک می­کند تا به خاطر داشته باشید که چه کارهایی را در چه زمان­هایی انجام دهید.

معاینات دندانپزشکی

  • معاینات دندانپزشکی. دو بار در سال برای پاکسازی حرفه­ای دندان­های خود و بررسی بیماری­های لثه به دندانپزشک مراجعه نمایید. در صورت ابتلا به دیابت، مراجعه به دندانپزشک بخشی از فرایند مراقبت از دندان­ها و لثه­ ها است.

معاینه چشم در دوران بارداری

در صورت بارداری، انجام معاینات چشم در طی 3 ماهه اول بارداری ضروری است. همچنین پیگیری دقیق  در طی دوران بارداری و حتی تا یک سال پس از زایمان ضرورت دارد. بارداری می­تواند خطر ابتلا به رتینوپاتی دیابتی را افزایش دهد. در صورت وجود بیماری­های چشمی پیش از دوران بارداری، این بیماری می­تواند به سرعت  تشدید شود.


ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com

درمان دیابت نوع یک

مستلزم حفظ سطح قند خون در محدوده هدف می ­باشد. درمان شامل:

  • دریافت روازنه چندین نوبت تزریق انسولین و یا استفاده از پمپ انسولین
  • نظارت بر سطح قند خون چندین بار در طی روز
  • داشتن رژیم غذایی سالم به گونه­ ای که کربوهیدرات در طی روز تدریجاً در خون فرد انتشار یابد.
  • فعالیت بدنی منظم یا ورزش. ورزش به بدن کمک می­ کند تا انسولین را به شکل موثرتری مورد استفاده قرار دهد. همچنین ورزش خطر ابتلا به به بیماری قلبی و عروق خونی را کاهش می دهد.
  • معاینات مرتب پزشکی. آزمایشات و معاینات غربالگری به شما برای بررسی عوارض ناشی از بیماری، از قبیل عوارض چشمی، کلیوی، قلبی، عروق خونی، و بیماری های عصبی کمک خواهند کرد.
  • عدم مصرف سیگار
  • در صورتی که در معرض خطر بروز دوره­ هایی از قند خون قرار دارید از مصرف الکل اجتناب کنید.

زمانی که وعده­ های غذایی، مقادیر غذایی و ورزش روزانه مشابه باشند، پیش بینی و کنترل قند خون آسان تر خواهد بود. بنابراین اخذ یک روال زندگی روزمره بسیار کارآمد و مفید خواهد بود.

کتواسیدوز دیابتی

برخی از افراد پس از بستری شدن در بیمارستان جهت درمان کتواسیدوز دیابتی در می­ یابند که دچار دیابت نوع یک شده­ اند. در صورتی که علائم آنها شدید باشد، ممکن است درمان آنها در واحد مراقبت های ویژه بیمارستان ضرورت داشته باشد.

دوره ماه عسل دیابتی

در صورتی که سطح قند خون شما پس از تشخیص بیماری سریعاً به حد طبیعی خود بازگردد، شما دچار وضعیتی به نام "دوره ماه عسل" شده ­اید.

دوره ماه عسل دیابتی زمانی است که سلول­های تولید کننده انسولین در پانکراس به منظور تأمین انسولین کافی بدن به سختی فعالیت می­ کنند.

درمان در خلال این زمان می­تواند شامل موارد ذیل باشد:

  • حفظ ارتباط نزدیک با پزشک خود
  • آزمایش مکرر سطح قند خون جهت نظارت بر روند افزایشی آن
  • درمان کتواسیدوز دیابتی شامل تزریق مایعات درون وریدی (داخل وریدی، یا IV) برای رفع کم آبی بدن و برقراری تعادل الکترولیتی است، همچنین انسولین برای کاهش سطوح قند خون و جلوگیری از تولید کتون در بدن بکار می­رود.
  • مصرف مقادیر بسیار کمی از انسولین و یا عدم دریافت انسولین. هرچند ممکن است بیمار در طی این دوره نیازی به دریافت انسولین نداشته باشد، ولی با این حال برخی از پزشکان تزریق دوزهای اندکی از انسولین را در طی دوره ماه عسل ترجیح می ­دهند. زیرا تزریق انسولین می­تواند فشار وارده بر روی پانکراس را کاهش دهد.

ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com

در حال حاضر هیچ راهی برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع یک وجود ندارد، اما مطالعات کنونی در حال بررسی روش­ هایی برای پیشگیری از ابتلا به دیابت در افراد مستعد این بیماری هستند. افرادی که پدر، مادر، خواهر و یا برادر مبتلا به دیابت نوع یک دارند و داوطلب شرکت در یکی از این تحقیقات هستند، بهتر است در این خصوص با پزشک خود مشورت کنند.

جلوگیری از عوارض دیابت

افراد مبتلا به دیابت نوع یک با حفظ نمودن سطح قند خون خود در یک محدوده نرمال می­ توانند از بروز عوارض پیشگیری نموده و یا آنها را به تاخیر بیاندازند. همچنین برای شناسایی نشانه­ های اولیه عوارض انجام معاینات مرتب پزشکی ضروری است. در صورت درمان زود هنگام عوارض، ممکن است آسیب­دیدگی­ های احتمالی متوقف شده، کاهش یافته، و یا حتی معکوس شود.

افرادی که علاوه بر دیابت، مشکلات بهداشتی دیگری از قبیل فشار خون بالا یا کلسترول بالا دارند، باید نسبت به درمان آنها نیز اقدام نمایند. همچنین، خودداری از مصرف سیگار می­تواند خطر ابتلا به عوارض را کاهش دهد. وجود سایر مشکلات بهداشتی می­تواند خطر ابتلا به عوارض ناشی از دیابت را افزایش دهد.

پیشگیری از بیماری­ها

در صورت ابتلا به دیابت، شما باید واکسن آنفولانزا را هر ساله دریافت نمایید. همچنین انجام واکسیناسیون هپاتیت B (هپاتیت B) ضروری است.

همچنین تزریق واکسن پنوموکوک ضرورت دارد. پزشک­تان می تواند در انتخاب یکی از واکسن-های پنوموکوک پلی ساکارید (Pneumovax) و یا واکسن دوگانه پنوموکوک (Prevnar) به شما کمک کند.

در صورتی که بدلیل وجود شرایط خاصی احتمال مواجهه فرد با بیماری­های مختلف افزایش یابد، ایمن ­سازی و واکسیناسون­های اضافی دیگری هم ضرورت دارد.


ترجمه شده از وبسایت: www.webmd.com



مقالات مرتبط با دیابت نوع 1



�?یسبوک آی تی طب توییتر آی تی طب گوگل پلاس آی تی طب اینستاگرام آی تی طب آر اس اس آی تی طب

به آی تی طب خوش آمدید. این وب سایت خدمات پزشکی ارائه نمی کند.

طراحی اپلیکیشن و طراحی وب سایت : پردو وب


کلیه حقوق متعلق به مرجع پزشکی ایران، آی تی طب می باشد.