واریکوز وریدی ( گشاد شدن وریدها / تورم وریدی/ واریس )


در این اختلال، در نزدیک سطح پوست، وریدی های متورم وجود دارد. این اختلال بیشتر در پاها و مچ پا رخ می دهد. معمولا مشکل جدی نیست اما ممکن است در مواردی برای بیمار دردسر ساز شود.

جزئیات بیماری واریکوز وریدی ( گشاد شدن وریدها / تورم وریدی/ واریس )


در این اختلال،  در نزدیک سطح پوست،  وریدی های متورم وجود دارد.  این اختلال بیشتر در پاها و مچ پا رخ می دهد. معمولا مشکل جدی نیست اما ممکن است در مواردی برای بیمار دردسر ساز شود. 

واریکوز وریدی در اثر تضعیف  دریچه ها  و ورید ها در پاهای شما ایجاد می شود. به طور طبیعی،  دریچه های یک طرفه در وریدهای شما جریان خون را از پاها به سمت قلب می فرستند. وقتی که این دریچه ها نتوانند به خوبی عمل کنند، خون در پاها جمع می شود و افزایش فشار ایجاد می شود. ورید ها ضعیف،  بزرگ و متورم می شوند.     

 این اختلال در بین اعضای خانواده دیده می شود. افزایش سن هم احتمال آن را افزایش می دهد.  

 اضافه وزن و یا باردار شدن و یا داشتن شغلی که فرد می بایست برای مدت زمان زیادی بایستد، فشار وریدی  را در  پاها افزایش می دهد. این امر باعث ایجاد واریس ( واریکوز وریدی) می شود.     

در ظاهر این اختلال به صورت نمای تیره ای، با حالت متورم  در زیر پوست می باشد. برخی از افراد هیچ علامتی ندارند. علائم خفیفی که ممکن است در این اختلال دیده شود، عبارتند از:

  • سنگینی، سوزش، درد و خستگی در پاها.  این علائم ممکن است پس از ایستادن و یا نشستن طولانی مدت بدتر شود. 
  • تورم در پاها و یا مچ پا.
  •  وجود درد بر روی وریدها.

علائم جدی تر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • تورم پاها
  • تورم و درد ساق پا پس از ایستادن و یا نشستن طولانی مدت
  • تغییرات پوستی، شامل:

- تغییر رنگ

- خشکی و نازک شدن پوست

- التهاب

- ممکن است پس از یک آسیب مختصر،  زخم باز ایجاد شود و یا خونریزی رخ دهد. 

ورید های متورم شایع هستند و  معمولا همان طور که اشاره شد، نشانه ای از یک مشکل جدی نمی باشند. ولی در برخی موارد، این حالت می تواند نشانه ای از انسداد در ورید های عمقی تر باشد که ترومبوز وریدی عمقی  (DVT)  نامیده می شود. اگر این مشکل ایجاد شود، شما ممکن است به درمان نیاز داشته باشید ( توجه کنید این اختلال می تواند خطرناک باشد).   

 پزشک در زمان معاینه ، پاهای شما  را  به دقت بررسی می کند. به راحتی می توان واریس وریدی را تشخیص داد،  به خصوص وقتی که شما ایستاده باشید. پزشک  نواحی دردناک، متورم و مناطقی از پوست را که تغییر رنگ داده اند، زخم ها و سایر نشانه های آسیب پوستی را بررسی می کند. 

اگر شما برنامه ای برای درمان دارید و یا اگر نشانه ای از مشکل وریدی عمقی ( مثلا  ترومبوز وریدی عمقی) وجود دارد، ممکن است آزمون های بیشتری برای بررسی  لازم باشد.      

درمان در خانه ممکن است همه ی آن چیزی باشد که شما نیاز دارید تا علائم این بیماری را کاهش دهید.

اقداماتی که می توانید انجام دهید، عبارتند از:

  • پوشیدن جوراب های فشارنده
  • بالا آوردن پاها
  • سعی کنید تا مدت زمان طولانی نیستید و ننشینید.
  • تمرینات مناسبی را انجام دهید. 

 اگر شما به درمان نیاز دارید و یا در مورد نمای ورید ها سوالاتی دارید، گزینه های پیش روی شما ممکن است شامل موارد زیر باشد: 

  • اسکلروتراپی برای رفع انسداد وریدی
  • درمان با لیزر برای رفع انسداد وریدی
  • درمان رادیوفرکوئنسی برای رفع انسداد وریدی
  • فلبوتومی برای برداشتن ورید
  • بستن (لیگاسیون) و برداشتن ورید

 وریدهای دچار واریس، ورید هایی هستند که سایز آن ها زیاد شده است و معمولا درست در زیر پوست دیده می شوند ( ورید های سطحی هستند).

علل ایجاد واریس در ورید های سطحی عبارتند از:

  • افزایش فشار در ورید های پاها

  • آسیب به ورید های پاها 

  • عدم کفایت وریدی

ورید های واریسی اغلب در خانواده ها ایجاد می شود. شما ممکن است از زمان تولد نقص دریچه ای داشته باشید و یا دیواره های وریدهای شما ضعیف  باشد و یا در ادامه ی زندگی در ورید های شما این مشکلات ایجاد شود.

ورید های واریسی در زنان از مردان شایع تر است. اغلب این مشکل در افراد مسن تر  دیده می شود. 

اغلب ورید های واریسی ( واریکوز وریدی) در طی بارداری ایجاد می شود.  ممکن است پس از بارداری این وریدها کمتر مشخص باشند و یا به طور کامل ناپدید شوند.   

در موارد کمتری، ممکن است ورید های واریسی نشانه  ای از یک مشکل جدی تر باشند که ممکن است گاهی اوقات به درمان نیاز داشته باشند. این مشکلات جدی می تواند شامل موارد زیر باشد: 

  • شکل گیری لخته های خون و یا  آسیب ورید های عمقی و یا ورید های پرفوران.  
  • آسیب به ورید های عمقی
  • عروق خونی غیر طبیعی بین شریان ها و ورید ها ( که به عنوان فیستولای شریانی – وریدی نامیده می شود). فرد ممکن است با این مشکلات متولد شود و یا در طول عمر خود به آن  مبتلا شود.
  • تومورها ( این علت بسیار نادر می باشد). 

شما ممکن است هیچ علامتی از واریس را در ورید ها نداشته باشید. بیشتر افراد از روی نمای متورم، و تیره پوست متوجه وجود این اختلال می شوند.

اگر شما نشانه هایی از واریس وریدی را داشته باشید، معمولا این مشکل خفیف است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد مبهم، سوزاننده و یا سنگینی در پاها. این علائم ممکن است در انتهای روز و یا پس از ایستادن و یا نشستن طولانی مدت مشهود تر  باشد. 
  • تورم خفیف معمولا  تنها در پاها و یا مچ پاها ایجاد می شود.
  • خارش پوست هم می تواند بر روی ورید واریسی وجود داشته باشد. 

علائم شدیدتر و یا عوارض این اختلال عبارتند از:

  • افزایش ساخت مایع و یا تورم  در پاها.
  • تورم مشخص و درد  در ساق پاها، پس از نشستن و یا ایستادن طولانی مدت.   
  • تغییر رنگ پوستی ( پیگمانتاسیون استازیس) در اطراف مچ پاها و یا  بخش های تحتانی پاها. 
  • پوستی که خشک، و متورم شود و یا خارش داشته باشد.
  • ترومبوفلبیت سطحی ( وقتی که لخته های خون و التهاب در ورید های کوچک در نزدیک سطح پوست ایجاد می شود).  
  • زخم های باز ( اولسر) 
  • خونریزی و / یا کبودی پس از آسیب جزئی.

علائم واریس ممکن است  چند روز قبل  و در طی دوره ی قاعدگی شدید تر شود.    

در اکثر موارد این مشکل، جدی نیست ولی در برخی موارد می تواند عوارضی را به دنبال داشته باشد:   

  • خونریزی از ورید های متورم که ممکن است بدون آسیب و یا پس از آسیب به  پوستی که نازک شده بر روی ورید واریسی ایجاد شود. خونریزی می تواند شدید باشد، ولی می توان آن را با بالا آوردن پاها و فشار بر روی ناحیه ی خونریزی کنترل کرد. 
  •  لخته های خونی و یا التهاب ( ترومبوفلبیت سطحی)، وقتی که لخته های خون و التهاب در ورید های کوچک  در نزدیک سطح پوست ایجاد  می شود. بر خلاف لخته های خونی در ورید های عمقی، لخته هایی که در ورید ها سطحی ایجاد می شود،  به ندرت می توانند به سمت قلب  و ریه حرکت کنند.
  •  خشکی، تورم و خارش پوست.
  • آسیب پوستی در ناحیه ی بالای مچ پا.
  • زخم های باز که معمولا در نزدیک مچ پاها ایجاد می شود.
  • تغییر رنگ پوست در اطراف مچ پاها و در پائین پاها.
  • عفونت های باکتریایی و یا قارچی که ممکن است در اثر مشکلات پوستی ایجاد شود، در اثر ادم ( افزایش حجم مایع) در پاها و یا افزایش خطر عفونت پوستی ( سلولیت). 

وریدهای پوستی اغلب در اثر  مشکلاتی در وریدهای سطحی ایجاد می شود که درست در زیر پوست قرار دارند. ولی ممکن است با مشکلات و یا بیماری هایی در ورید های عمقی و وریدهای پرفوران هم  ایجاد شود که با  ورید های عمقی و سطحی ارتباط دارند. ممکن است وقتی که این اختلال در ارتباط با ورید های عمقی تر باشد، عوارض شایع تری هم دیده شود.   

عواملی که در افزایش خطر ایجاد واریکوز وریدی نقش دارند، عبارتند از:

  • بارداری  ( بویژه در بارداری های مکرر)
  • جنسیت مونث 
  •  افزایش سن
  • اضافه وزن ( این عامل در خانم ها مهم تر است). وجود توده ی عضلانی کمتر و چربی بدنی بیشتر ، باعث حمایت کمتری از ساختارهای وریدی می شود. 
  •   شرح حال خانوادگی ورید های واریسی
  • نشستن و یا ایستادن طولانی مدت
  •  وضعیت هایی که فشار را در شکم بالا می برند، مثل بیماری کبدی، تجمع مایع در شکم،  نارسایی قلبی 
  • آسیب به ورید ها 
  • لخته های خون

در موارد زیر در مورد واریکوز وریدی به پزشک خود اطلاع دهید:

  • زمانی که پاهای شما ناگهان متورم و دردناک می شود. شما ممکن است در ورید های عمقی لخته های خون داشته باشید که می تواند مشکل جدی باشد و نیازمند توجه فوری است.   
  • پوست  روی ناحیه ی واریس می تواند  خودبخود  و یا در اثر آسیب دچار  خونریزی شود.  اگر این اتفاق رخ دهد، بالا بردن پاها و تلاش برای واردن کردن فشار مستقیم بر روی ورید ها، می تواند خونریزی را متوقف کند. 
  •  پاهای شما توده ی دردناکی دارد. این برآمدگی می تواند لخته و یا التهاب  وریدی باشد،  درست در زیر پوست شما و معمولا خطرناک نیست ولی ممکن است به درمان نیاز داشته باشد.     
  •  ممکن است زخم باز ایجاد شود. 
  • علائم واریکوز وریدی ممکن است حتی با درمان هم بهتر نشود.

 

 معمولا چون خیلی مشکل جدی نیست، پزشکان فقط آن را پیگیری می کنند.

 پزشکان خط اول تیم سلامتی شامل متخصصین داخلی، پزشکان خانواده و پزشکان عمومی می توانند این اختلال را تشخیص دهند و  درمان و کنترل کنند. 

 روش های با تهاجم کم تر و یا جراحی هایی که ممکن است انجام شود، عبارتند از:     

  •  جراحی که بر روی مشکلات عروقی انجام می شود ( جراح عروق)
  • متخصص پوست  
  • جراح پلاستیک
  • سایر پزشکانی که در درمان این مشکل خبره هستند.

مهم ترین ابزار برای تشخیص واریکوز وریدی، انجام معاینه ی بالینی و گرفتن شرح حال پزشکی است. ورید های واریکوزی معمولا بر اساس نمای آن ها در معاینه ی بالینی تشخیص داده می شوند و تست های بیشتری برای تائید تشخیص نیاز نمی باشد. 

  • شرح حال پزشکی ممکن است شامل  سوالاتی در مورد هر نوع مشکل وریدی، آسیب های جدی و یا زخم  پاها باشد که در گذشته رخ داده است و همین طور در مورد سایر عوامل خطری که ممکن  است در شرح حال خانوادگی بیماری وجود داشته باشد. با پزشک خود در مورد هر نوع علامتی که  ممکن است داشته باشید، مشورت کنید ( شامل خستگی، تورم و کرامپ در پاها).       
  •  در طی معاینه ی بالینی، پزشک پاهای شما را از نظر واریکوز وریدی بررسی خواهد کرد.  در زمان انجام این آزمون، شما می ایستید. ورید های واریسی در این حالت به خوبی دیده می شوند. پزشک می تواند پاهای شما را از نظر درد، تورم و تغییر رنگ پوست، زخم و  سایر نشانه های آسیب پوستی بررسی کند.             

برای بررسی جریان خون در پاهای شما، پزشک ممکن است از شما  بخواهد تا پاهای خود را  در وضعیت های مختلفی حرکت دهید.

اگر مشکل در ورید های عمقی و یا سایر عوارض بر اساس علائم و معاینات وجود داشته باشد، ممکن است سایر آزمون ها درخواست شود.

سونوگرافی داپلر دوپلکس، شایع ترین آزمون غیر تهاجمی است که  برای بررسی جریان خون در ورید های پاها استفاده می شود.

سونوگرافی ممکن است در زمانی که روشی را برای درمان واریکوز وریدی به کار می برید، استفاده شود.   

اهداف درمانی برای واریکوز وریدی، کاهش علائم و پیشگیری از ایجاد عوارض است.  در مواردی، هدف ممکن است بهبود نمای عضو باشد. درمان در منزل، شامل تمرینات و پوشیدن جوراب های فشارنده، اولین و بهترین رویکرد درمانی است. 

اگر درمان در خانه نتواند به بیمار  کمکی کند، روش ها و یا جراحی هایی وجود دارد که به درمان واریکوز وریدی کمک می کند. این موارد عبارتند از:

  • اسکلروتراپی

 ماده ی شیمیایی ( اسکلروسانت) درون ورید های دچار واریس تزریق می شود تا  درون لایه ی پوشاننده ی وریدی آسیب بزند و اسکار به جای بگذارد و باعث انسداد ورید می شود. این کار برای ورید های کوچک کارایی دارد.

  • درمان با لیزر

 برای  ورید های واریسی استفاده می شود. به آن ablation  می گویند.

- درمان ساده با لیزر بر روی ورید های کوچک نزدیک سطح پوست انجام می شود.    

- لیزر درمانی داخل وریدی از فیبر لیزری  برای ورود  به داخل ورید استفاده می کند.   

  • درمان رادیوفرکوئنسی

 درون ورید استفاده می شود. 

- فلبوتومی

- لیگاسیون

ممکن است درمان برای برداشت وریدهای آسیب دیده، درمان عوارض و یا اصلاح مشکل زمینه ای که باعث واریس شده است، استفاده شود.  اندازه ی وریدهای واریسی بر روی گزینه های درمانی پیش روی ما اثر دارند. معمولا، ورید های واریسی بزرگ تر با لیگاسیون ، لیزر، رادیوفرکوئنسی درمان می شوند. در برخی موارد، ترکیبی از درمان ها ممکن است استفاده شود. ورید های واریسی کوچک تر  را معمولا می تواند با اسکلروتراپی و یا لیزر بر روی پوست درمان کرد.   

هیچ رویکرد منفردی برای درمان این مشکل، بهترین نمی باشد. با پزشک خود در مورد گزینه های درمانی پیش رو صحبت کنید.   

اگر رویکرد درمانی برای شما جراحی است، برخی سوالات پیرامون درمان مطرح می شود، مثلا،  پزشک شما در این روش درمانی خاص در چه حدی متبحر است و تجربه دارد؟  این روش درمانی، چقدر هزینه بر است؟ 

تمامی این روش های درمانی شامل جراحی، اسکلروتراپی، لیزر، رادیوفرکوئنسی می توانند باعث تغییر رنگ پوست شوند.     

درمان ورید های عمقی ممکن است مشکل تر باشد ، ورید هایی که با ورید های سطحی و یا عمقی ارتباط دارند. این ورید ها ممکن است با جراحی، رادیوفرکوئنسی   و یا اسکلروتراپی و یا ترکیبی از این روش های  درمانی اصلاح شوند. 

روش های پیشگیری از  ایجاد وریدهای واریکوزی

  • استفاده از جوراب های فشارنده

 این کار باعث بهبود گردش خون می شود و اساس درمان ورید های واریسی است.

  • مراقبت های شخصی

 این موارد شامل ورزش و تمرینات و عدم ایستادن و یا نشستن طولانی مدت می باشد.     

  درمان در خانه  بیشتر برای افرادی توصیه می شود که در آن ها ورید های واریسی مشکل جدی را ایجاد نمی کنند. درمان در خانه می تواند علائم بیماری را بهبود دهد، روند پیشرفت بیماری را آهسته تر کند و از عوارضی همچون زخم و یا خونریزی جلوگیری کند.  در بسیاری از افرادی که وریدهای واریسی دارند، درمان در خانه، تنها  گزینه ی درمانی مورد نیاز است.     

این موارد  ممکن است به شما کمک کند تا به جراحی و دیگر درمان های طبی برای واریس نیاز نداشته باشید. ولی ممکن است اگر علائم شما بر طرف نشود،  هنوز هم به جراحی نیاز داشته باشید.   

اگر شما دچار واریس هستید، می توانید با موارد زیر مشکلات خود را کنترل کنید:

  • پوشیدن جوراب های فشارنده 
  • مراقبت از خود، شامل موارد زیر:

- تمرینات

- کنترل وزن

- بالا بردن پاها 

- عدم ایستادن و یا نشستن طولانی مدت

پس از آسیب

اگر پوستی که بر روی ورید بزرگ قرار دارد،  آسیب ببیند،  ورید های عمقی می توانند مشکلات جزئی را ایجاد کنند، شامل کبودی و یا خونریزی و لخته های خونی کوچک هم ممکن است گاها در ورید های سطحی شکل بگیرند ( فلبیت سطحی). 



مقالات مرتبط با واریکوز وریدی ( گشاد شدن وریدها / تورم وریدی/ واریس )



�?یسبوک آی تی طب توییتر آی تی طب گوگل پلاس آی تی طب اینستاگرام آی تی طب آر اس اس آی تی طب

به آی تی طب خوش آمدید. این وب سایت خدمات پزشکی ارائه نمی کند.

طراحی اپلیکیشن و طراحی وب سایت : پردو وب


کلیه حقوق متعلق به مرجع پزشکی ایران، آی تی طب می باشد.